A–Z

Alerji Sözlüğü

Alerji alanında sık karşılaşılan terimleri kısa ve anlaşılır açıklamalarla inceleyin.

Alerjen

Bağışıklık sisteminin duyarlı kişilerde alerjik yanıt vermesine yol açabilen madde.

Alerji eylem planı

Bilinen alerjisi olan kişinin hangi belirtilerde hangi adımları izleyeceğini sağlık profesyoneliyle planlayan yazılı belge.

Alerji odaklı öykü

Belirtinin zamanı, tetikleyici, tekrar edilebilirlik, miktar ve eşlik eden faktörleri sistematik değerlendiren klinik öykü.

Alerjik rinit

Burun mukozasının alerjenlere karşı inflamatuar yanıtıyla ilişkili burun belirtileri.

Anafilaksi

Hızla gelişebilen, birden fazla sistemi etkileyebilen ve acil tedavi gerektirebilen ciddi alerjik reaksiyon.

Angioödem

Derinin daha derin katmanlarında gelişen şişlik; dudak, göz çevresi veya başka bölgelerde görülebilir.

Antihistaminik

Histaminin etkilerini azaltmak için kullanılan ilaç grubudur; anafilakside adrenalinin yerine geçmez.

Atopi

Alerjik hastalıklara yatkınlıkla ilişkili genetik ve immünolojik eğilimi ifade eden kavram.

Atopik dermatit

Kaşıntı, kuruluk ve tekrarlayan inflamasyonla seyreden kronik cilt hastalığı.

Bifazik anafilaksi

İlk reaksiyon düzeldikten sonra yeni bir alerjen maruziyeti olmadan belirtilerin tekrar ortaya çıkması.

Bronkospazm

Hava yollarındaki düz kasların daralmasıyla hava akımının kısıtlanması.

Çapraz reaksiyon

Benzer protein yapıları nedeniyle bir alerjene karşı oluşan IgE’nin başka bir alerjeni de tanıyabilmesi.

Çapraz temas

Alerjen içeren bir gıdanın hazırlanma veya üretim sırasında başka bir gıdaya istemeden bulaşması.

Çevresel alerjen

Polen, ev tozu akarı veya hayvan kaynaklı proteinler gibi çevrede bulunan alerjen.

Deri prick testi

Belirli alerjenlere karşı IgE duyarlanmasını değerlendirmek için cilde uygulanan test.

Desensitizasyon

Düzenli tedavi/maruziyet sürerken reaksiyon eşiğinin yükselmesi; kalıcı toleransla aynı kavram değildir.

Duyarlılık

Testlerde bir alerjene karşı immün yanıtın saptanması; klinik belirtiyle eş anlamlı değildir.

Eliminasyon diyeti

Şüpheli veya doğrulanmış bir besinin belirli amaçla diyetten çıkarılması; beslenme yeterliliği gözetilmelidir.

Emolyan

Cilt bariyerini desteklemek ve kuruluğu azaltmak için kullanılan nemlendirici ürün grubu.

Eozinofil

Bağışıklık sisteminde rol alan bir beyaz kan hücresi türü.

Epinefrin

Adrenalinin diğer adıdır; anafilaksi tedavisinin temel ilacıdır.

EPIT

Epikütan immünoterapi; alerjenin deri yoluyla verilmesini araştıran/uygulayan immünoterapi yaklaşımı.

FPIES

Besin proteiniyle ilişkili enterokolit sendromu; genellikle IgE dışı mekanizmalarla ilişkili özel bir besin reaksiyonu tablosu.

IgE

Bazı alerjik reaksiyonlarda rol alan immünoglobulin sınıfı.

İntolerans

Genellikle bağışıklık sistemi aracılı olmayan, bir besin veya bileşenle ilişkili olumsuz reaksiyonları tanımlayan genel terim.

Kofaktör

Egzersiz, enfeksiyon veya bazı ilaçlar gibi reaksiyon eşiğini veya şiddetini etkileyebilen eşlik eden faktör.

Komponent testi

Bir alerjen kaynağındaki belirli protein bileşenlerine karşı IgE yanıtını ölçen test.

Kontakt dermatit

Cildin temas ettiği maddelerle ilişkili irritan veya alerjik inflamatuar reaksiyon.

Laktoz

Sütte bulunan doğal şeker.

OIT

Oral immünoterapi; seçilmiş alerjilerde alerjenin kontrollü dozlarla ağızdan verilmesine dayanan tıbbi tedavi yaklaşımı.

Oral alerji sendromu

Bazı polen duyarlılıklarında çiğ meyve/sebzelerle ağız-boğaz bölgesinde belirtilerin görülebildiği çapraz reaksiyon tablosu.

Oral besin yükleme testi

Şüpheli besinin kontrollü ve kademeli verilmesiyle klinik reaksiyonun değerlendirildiği test.

Patch testi

Gecikmiş tip kontakt alerjilerin değerlendirilmesinde kullanılan deri testi.

Provokasyon testi

Kontrollü koşullarda şüpheli tetikleyiciye maruziyetle klinik yanıtın değerlendirildiği testlerin genel adı.

Sensitizasyon

Bir alerjene karşı immünolojik duyarlanmanın gösterilmesi; tek başına klinik alerji anlamına gelmez.

Spesifik IgE

Belirli bir alerjene karşı kanda ölçülen IgE antikoru.

Tetikleyici

Belirti veya reaksiyonun ortaya çıkmasına katkıda bulunan madde ya da durum.

Tolerans

Bir besin veya alerjenle karşılaşıldığında klinik reaksiyon gelişmemesi durumu.

Total IgE

Kandaki toplam IgE düzeyi; tek başına belirli bir alerjinin tanısını koymaz.

Ürtiker

Kısa süreli kabarık, kaşıntılı deri lezyonlarıyla seyreden durum.

Wheal

Deri prick testinde oluşabilen kabarık reaksiyon alanı.